سیستم کمربند در
جوجیتسوی برزیلی
در بیشتر ورزشهای رزمی، کمربند مشکی نقطهی شروع حرفهایشدن است. در جوجیتسوی برزیلی کمربند مشکی معمولاً یک دهه تمرین منظم میخواهد. این کندی عمدی است و دلیل روشنی دارد.
ترتیب کمربندهای بزرگسال
برای ورزشکاران ۱۶ سال به بالا، مسیر رسمی طبق ضوابط فدراسیون جهانی جوجیتسوی برزیلی (IBJJF) این است:
- سفید — نقطهی شروع. هدف این مرحله بقا و یادگیری پوزیشنهای پایه است.
- آبی — گسترش دایرهی تکنیکها. اولین کمربند رسمی بزرگسال؛ حداقل سن ۱۶ سال.
- بنفش — شکلگیری بازی شخصی. اینجا دیگر تکنیکها را به هم زنجیر میکنی.
- قهوهای — پالایش و تیزکردن. حداقل سن ۱۸ سال.
- مشکی — حداقل سن ۱۹ سال.
حداقل زمان هر درجه
IBJJF برای هر کمربند حداقل زمانی تعیین کرده است. اینها حداقل هستند، نه تضمین — یعنی رسیدن به این زمان بهتنهایی باعث ارتقا نمیشود:
- سفید ← آبی: بدون حداقل زمان رسمی (در عمل معمولاً یک تا دو سال)
- آبی ← بنفش: حداقل ۲ سال در کمربند آبی
- بنفش ← قهوهای: حداقل ۱٫۵ سال در کمربند بنفش
- قهوهای ← مشکی: حداقل ۱ سال در کمربند قهوهای
اگر جمع بزنی، سریعترین مسیر ممکن حدود ۵ سال است — اما میانگین واقعی برای کسی که هفتهای سه جلسه تمرین میکند، معمولاً بین ۸ تا ۱۲ سال است.
خطها (استرایپ) چه هستند؟
روی هر کمربند تا چهار خط میتواند اضافه شود. خطها نشانهی پیشرفت درون یک کمربند هستند و توسط مربی، بر اساس ترکیبی از حضور منظم، درک تکنیکی و رفتار روی تشک داده میشوند.
خط چهارم روی کمربند یعنی «تو نزدیک شدهای» — نه یعنی «کمربند بعدی حق توست».
کمربند کودکان و نوجوانان
برای ردهی سنی ۴ تا ۱۵ سال سیستم جداگانهای وجود دارد که با جزئیات بیشتری طراحی شده تا انگیزهی بچهها حفظ شود:
- سفید
- خاکستری (خاکستری-سفید، خاکستری، خاکستری-مشکی)
- زرد (زرد-سفید، زرد، زرد-مشکی)
- نارنجی (نارنجی-سفید، نارنجی، نارنجی-مشکی)
- سبز (سبز-سفید، سبز، سبز-مشکی)
در ۱۶ سالگی، ورزشکار بسته به سطحش به کمربند سفید یا آبی بزرگسال منتقل میشود.
بعد از کمربند مشکی چه؟
مسیر تمام نمیشود. روی کمربند مشکی درجه (degree) اضافه میشود و فاصلهی زمانی هر درجه بیشتر و بیشتر میشود — از ۳ سال برای درجات اول تا ۵ سال و بیشتر برای درجات بالاتر. پس از درجهی ششم، کمربند به رنگهای مرجانی (قرمز-مشکی) و در نهایت قرمز تغییر میکند؛ درجهای که تعداد بسیار کمی در دنیا به آن رسیدهاند.
چرا اینقدر کند؟
چون در جوجیتسو کمربند یک مدرک نیست، یک پیشبینی است: مربی با دادن کمربند اعلام میکند که این آدم در برابر یک همکمربند از هر باشگاه دیگری، در هر نقطهای از دنیا، از پس خودش برمیآید. اگر کمربند ارزان داده شود، این پیشبینی بیمعنا میشود و اولین کسی که ضرر میکند خود ورزشکار است.
به همین دلیل هم ثبت آکادمی در IBJJF اهمیت دارد. آنزو با کد آکادمی ۷۸۷۵ در فدراسیون جهانی ثبت شده است؛ یعنی کمربندی که اینجا میگیری در سطح بینالمللی شناخته میشود و برای ثبتنام در مسابقات رسمی معتبر است.
یک توصیهی عملی
بهترین کاری که میتوانی با کمربندت بکنی این است که فراموشش کنی. کسانی که برای کمربند تمرین میکنند معمولاً بین کمربند آبی و بنفش ورزش را رها میکنند؛ کسانی که برای خودِ تمرین میآیند، یک روز سرشان را بالا میآورند و میبینند کمربند مشکی بستهاند.